ویزای تک ترکیه یک برنامهی رسمی و دعوتمحور برای جذب متخصصان فناوری است، با مجوز کار سهساله، معافیت مالیاتی مشروط و اقامت ساده برای خانواده. اینجا میخوانید این ویزا دقیقا چیست، چه کسی واجد شرایط است، چه مزایایی دارد، مراحل درخواست چیست و کجا باید مراقب باشید.
شما یک مهندس نرمافزار، متخصص هوش مصنوعی، توسعهدهنده یا کارشناس فناوری هستید و به مهاجرت به ترکیه فکر میکنید. احتمالا بارها این جمله را شنیدهاید که «ترکیه دنبال جذب نیروی متخصص فناوری است»، اما وقتی سراغ جزئیات میروید با انبوهی از اطلاعات ضدونقیض روبهرو میشوید: یکی از ویزای استارتاپ حرف میزند، یکی شرط سنی و حقوق ماهانه میگذارد، و یکی وعدهی شهروندی سریع میدهد. بیشتر این حرفها یا قدیمیاند یا اصلا مربوط به برنامهی دیگری هستند. این مقاله دقیقا همین آشفتگی را برطرف میکند و بر پایهی سایت رسمی دولت ترکیه توضیح میدهد که «ویزای تک ترکیه» (Türkiye Tech Visa) واقعا چیست، چه کسی برای مسیر متخصصان واجد شرایط است، چه مزایایی میگیرید، مراحل درخواست چیست و کجاها باید مراقب باشید. تمرکز ما روی مسیر متخصصان فردی فناوری است، نه بنیانگذاران استارتاپ، دقیقا همان چیزی که بیشتر متخصصان ایرانی دنبالش هستند.
ویزای تک ترکیه چیست و چه کسی آن را اجرا میکند
ویزای تک ترکیه یک برنامهی رسمی دولتی است که در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۴ (۲۶ شهریور ۱۴۰۳) در استانبول رونمایی شد. هدف آن روشن است: جذب استعدادهای خارجی که در حوزههای حیاتی فناوری تخصص دارند، و همچنین بنیانگذاران استارتاپهای نوآور، به ترکیه. سایت رسمی این برنامه Türkiye Tech Visa است و هر ادعایی دربارهی این ویزا را باید در نهایت با همین سایت بسنجید.
نکتهای که باید از همان ابتدا بدانید این است که این یک برنامهی «دعوتمحور» (invitation-based) است. یعنی صرف پر کردن یک فرم و داشتن مدرک، پذیرش شما را تضمین نمیکند. مقامهای ترکیه پروندهی شما را از نظر کیفیت تخصص، سابقه و ارزشی که میتوانید به اکوسیستم فناوری ترکیه اضافه کنید بررسی میکنند. سایت رسمی این برنامه را «یک برنامهی دعوت انحصاری برای استعدادهایی با تخصص حیاتی در فناوری و استارتاپهایی با مدل کسبوکار نوآور» توصیف میکند.
دو نهاد دولتی این برنامه را پیش میبرند و دانستن نقش هرکدام برای فهم مراحل درخواست مهم است:
- وزارت صنعت و فناوری ترکیه (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı): نهاد اصلی و صاحب برنامه است. سایت و فرم درخواست زیر نظر این وزارت اداره میشود.
- وزارت کار و تامین اجتماعی ترکیه (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı): مجوز کار واقعی شما را این وزارت صادر میکند.
سازمان سرمایهگذاری ترکیه، یعنی Invest in Türkiye هم این برنامه را در سطح بینالمللی معرفی میکند، اما نقش آن تبلیغ و معرفی است، نه صدور ویزا.
هشدار مهم: ویزای تک را با دو برنامهی دیگر اشتباه نگیرید
بزرگترین منبع سردرگمی در اینترنت این است که سه برنامهی متفاوت ترکیه را با هم قاطی میکنند. پیش از هر چیز، این سه را از هم جدا کنید:
۱. ویزای تک ترکیه (Türkiye Tech Visa): همین برنامهای که این مقاله دربارهی آن است. دعوتمحور، برای متخصصان فناوری و بنیانگذاران استارتاپ، با مجوز کار سهساله.
۲. ویزای دیجیتال نومد ترکیه (Digital Nomad Visa): یک برنامهی کاملا جداگانه برای کسانی که از راه دور برای یک کارفرمای خارج از ترکیه کار میکنند. شرطهای پرتکراری مثل «سن ۲۱ تا ۵۵ سال»، «درآمد ماهانهی حداقل حدود ۳۰۰۰ دلار» و «داشتن مدرک دانشگاهی» که در خیلی از مقالهها میبینید، مربوط به همین ویزای دیجیتال نومد است، نه ویزای تک. اینها را بهعنوان شرط ویزای تک به خاطر نسپارید.
۳. ویزای استارتاپ: ترکیه یک ویزای مستقل با عنوان رسمی «استارتاپ» ندارد. آنچه بیشتر مقالهها «ویزای استارتاپ ترکیه» مینامند، در واقع همان مسیر استارتاپ داخل ویزای تک است که آن را بهطور کامل در راهنمای استارتاپ ویزای ترکیه برای بنیانگذاران توضیح دادهایم.
جدول زیر این سه برنامه را کنار هم میگذارد تا تفاوتشان روشن شود:
| برنامه | برای چه کسی | نوع مجوز | نکتهی کلیدی |
|---|---|---|---|
| ویزای تک، مسیر استعداد | متخصص فردی که در ترکیه استخدام میشود | مجوز کار سهساله | معیار سنی یا حقوقی منتشرشده ندارد |
| ویزای تک، مسیر استارتاپ | بنیانگذار شرکت فناوری در ترکیه | مجوز کار سهساله و حمایت شرکتی | شرکت باید نوآور و مقیاسپذیر باشد |
| ویزای دیجیتال نومد | دورکار برای کارفرمای خارج از ترکیه | اقامت، نه مجوز کار | سن ۲۱ تا ۵۵، حداقل درآمد حدود ۳۰۰۰ دلار در ماه |
دو مسیر برنامه: استعداد و استارتاپ
ویزای تک ترکیه دو مسیر جداگانه دارد و شما باید از همان ابتدا بدانید در کدام مسیر درخواست میدهید:
مسیر استعداد (Talent): برای متخصصان فردی فناوری که میخواهند در یک شرکت فناوری، استارتاپ یا شرکت بزرگ ترکیهای استخدام شوند و کار کنند. اگر شما یک مهندس، توسعهدهنده یا کارشناس هستید و بهدنبال کار در ترکیهاید، مسیر شما همین است. تمرکز اصلی این مقاله روی همین مسیر است.
مسیر استارتاپ (Start-up): برای بنیانگذاران خارجی که میخواهند یک شرکت فناوری نوآور در ترکیه تاسیس کنند. این مسیر علاوه بر مجوز کار، امکاناتی در سطح شرکت هم میدهد: جا در یک تکنوپارک، دسترسی به صندوق سرمایهگذاری ویزای تک، کمکهای دولتی برای تامین مالی و معرفی به بازارهای خارجی، و معافیتهای مالیاتی شرکتی مثل معافیت از مالیات بر ارزش افزوده و مالیات شرکتی.
تفاوت در یک جمله: در مسیر استعداد شما با یک مجوز کار سریع، کارمند یک شرکت فناوری یا مرکز تحقیق و توسعه در ترکیه میشوید؛ در مسیر استارتاپ شما خودتان یک شرکت تاسیس میکنید و علاوه بر آن، حمایتهای رشد و معافیتهای مالیاتی شرکتی هم میگیرید.
چه کسانی برای مسیر استعداد واجد شرایط هستند
سایت رسمی برنامه بهجای فهرستکردن شرطهای عددی سفتوسخت، از یک مفهوم کلیدی حرف میزند: «تخصص حیاتی در فناوری» (critical expertise in technology). یعنی معیار اصلی، عمق و ارزش تخصص شماست، نه رسیدن به یک آستانهی درآمدی یا سنی مشخص. پروفایلهایی که این برنامه هدف گرفته معمولا در این حوزهها هستند:
- مهندسان نرمافزار و توسعهدهندگان
- متخصصان هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و علم داده
- کارشناسان بلاکچین، رایانش ابری و امنیت سایبری
- متخصصان فینتک، بازیسازی، خودروی خودران و فناوری سلامت
- کارشناسان تحول دیجیتال و فناوری اطلاعات
چون برنامه دعوتمحور و مبتنی بر بررسی کیفی است، فرم درخواست بهجای یک چکلیست ساده، یک پرونده از شما میسازد. در فرم، شغل و مهارتها، مدارک تحصیلی، سابقهی کاری، دستاوردها، معرفها، زبانهایی که میدانید و یک نامهی انگیزشی از شما خواسته میشود. سپس مقامهای ترکیه پرونده را بررسی میکنند و ممکن است شما را برای مصاحبه یا ارائهی مدارک بیشتر فرابخوانند.
مزایای ویزای تک ترکیه
اینجا بخشی است که ویزای تک را از یک مجوز کار معمولی جدا میکند. مزایای زیر مستقیما از سایت رسمی برنامه گرفته شدهاند:
مجوز کار سهساله: مهمترین مزیت، یک مجوز کار سهساله است که مخصوص همین برنامه صادر میشود. این مجوز از مسیر یک «استثنای» ویژه و با کاغذبازی کمتر و سریعتر از مسیر عادی مجوز کار صادر میشود. سایت رسمی از آن با عنوان «مجوز کار آسان و سریع» یاد میکند.
معافیت از مالیات بر درآمد: اگر شما در شرکتی کار کنید که در ترکیه فعالیت تحقیق و توسعه (R&D) انجام میدهد، از پرداخت مالیات بر درآمد معاف میشوید. دقت کنید که این معافیت شرطی است و به کار در شرکتهای تحقیق و توسعه و مناطق توسعهی فناوری گره خورده، نه به هر شغل فناوری در ترکیه.
پرداخت نیمی از حق بیمهی تامین اجتماعی توسط دولت: دولت ترکیه نیمی از حق بیمهی تامین اجتماعی شما، از جمله خدمات درمانی جامع، را میپردازد.
دسترسی رایگان به خدمات درمانی: در چارچوب زیرساخت سلامت ترکیه، هنگام نیاز به خدمات درمانی دسترسی رایگان دارید.
فرایند اقامت سادهشده برای خانواده: روند دریافت اقامت برای همسر و فرزندان شما سادهسازی شده است. جزئیات دقیق این بخش را در ادامه توضیح میدهیم.
جا در تکنوپارک و مراکز رشد: برنامه دسترسی به فضای کاری و امکانات مراکز رشد و تکنوپارکها را فراهم میکند.
خدمات مشاورهی فردی: در زمان نیاز، خدمات مشاورهی تخصصی در موضوعهای حقوقی، مالی، مالیاتی و فنی به شما ارائه میشود تا در ماههای نخست استقرارتان راه را گم نکنید.
مراحل درخواست قدمبهقدم
فرایند ویزای تک ترکیه در عمل از دو نهاد عبور میکند و همین موضوع باعث میشود بعضی متقاضیان وسط راه گیر کنند. مراحل به این ترتیب است:
قدم اول: ثبتنام و پر کردن فرم آنلاین. به سایت رسمی برنامه بروید و در پورتال ثبتنام کنید. صفحهی مخصوص متخصصان فردی صفحهی مسیر استعداد است و ثبتنام از طریق دکمهی Sign Up انجام میشود. فرم چند بخش دارد: اطلاعات شخصی، اطلاعات تماس، شغل و مهارتها، تحصیلات، سابقهی کاری، و بخش معرفها و زبانها و نامهی انگیزشی. فرم را کامل و دقیق پر کنید و سپس ثبت نهایی بزنید.
قدم دوم: بررسی پرونده و احتمال مصاحبه. پس از ثبت، مقامهای ترکیه پروندهی شما را بررسی میکنند. در این مرحله ممکن است برای ارائهی مدارک بیشتر یا یک مصاحبه با شما تماس بگیرند. این مرحله همان جایی است که ماهیت «دعوتمحور» برنامه خود را نشان میدهد.
قدم سوم: درخواست ویزای کار در کنسولگری و گرفتن شمارهی مرجع. پس از تایید، به کنسولگری یا سفارت ترکیه مراجعه میکنید تا درخواست ویزای کار بدهید و یک «شمارهی مرجع» (reference number) دریافت کنید. این شماره کلید مرحلهی بعد است.
قدم چهارم: درخواست مجوز کار از وزارت کار. با آن شمارهی مرجع، درخواست مجوز کار به وزارت کار و تامین اجتماعی ترکیه ثبت میشود. این وزارت در نهایت مجوز کار ویزای تک را برای شما، با اعتبار تا سه سال، صادر میکند.
توجه داشته باشید که پورتال ویزای تک یک سامانهی اختصاصی است و با درگاه عمومی e-Devlet فرق دارد. e-Devlet درگاه عمومی خدمات دولتی ترکیه است، اما درخواست اولیهی ویزای تک از همان پورتال اختصاصی برنامه انجام میشود.
مدارک، هزینه و زمان درخواست
اینجا باید صادق باشیم: تا این لحظه دولت ترکیه یک «فهرست رسمی مدارک»، جدول هزینه، و زمان دقیق پردازش برای ویزای تک منتشر نکرده است. چند منبع رسمی و حرفهای در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بهروشنی گفتهاند که فهرست دقیق مدارک هنوز اعلام نشده است. پس هر فهرست قطعی که در وبلاگهای دیگر میبینید، یک حدس منطقی است، نه یک سند رسمی.
بر پایهی محتوای فرم و رویهی عمومی مجوز کار در ترکیه، بهاحتمال زیاد به اینها نیاز خواهید داشت، اما آنها را بهعنوان یک راهنمای اولیه ببینید نه فهرست قطعی:
- گذرنامهی معتبر (معمولا با اعتبار حداقل شش ماه)
- رزومه یا شرح سابقهی حرفهای
- مدارک تحصیلی و گواهیهای تخصصی
- مستندات دستاوردها، پروژهها و معرفها
- نامهی انگیزشی
اقامت خانواده
یکی از جذابترین بخشهای ویزای تک برای کسانی که با همسر و فرزند مهاجرت میکنند، همین بخش خانواده است. سایت رسمی میگوید فرایند اقامت برای خانوادهی دارندهی ویزای تک «سادهسازی» شده است. با این حال، جزئیات دقیق مثل اینکه دقیقا چه کسانی وابسته حساب میشوند، مدت اقامت آنها چقدر است و آیا همسر شما حق کار دارد یا نه، بهصورت رسمی و کامل منتشر نشده است.
در عمل، اقامت خانواده در ترکیه از طریق سامانهی اقامت انجام میشود. اگر با اعضای خانواده مهاجرت میکنید، ارزش دارد که با سامانهی رسمی اقامت ترکیه یعنی e-ikamet آشنا شوید، چون روند اقامت وابستگان در نهایت از همین مسیر عبور میکند. برای درک کلی نظام اقامت در ترکیه، خواندن راهنمای مهاجرت و امور قانونی در ترکیه هم به شما کمک میکند.
رابطهی ویزای تک با اکوسیستم فناوری ترکیه
برای اینکه بفهمید چرا ترکیه این برنامه را راه انداخته، باید یک قدم عقب بروید و به کل استراتژی فناوری این کشور نگاه کنید. ویزای تک یک تصمیم ناگهانی نیست، بلکه یک قطعه از پازل بزرگتری است که وزارت صنعت و فناوری چیده است. اعداد اکوسیستم فناوری ترکیه، که همه از سایت رسمی برنامه گرفته شدهاند، تصویر روشنی میدهند:
- بیش از ۸ هزار شرکت در ۱۰۱ تکنوپارک ترکیه روی پروژههای تحقیق و توسعه کار میکنند.
- بیش از ۲۰۰ هزار پژوهشگر در بیش از ۱۵۰۰ مرکز تحقیق و توسعه فناوری تولید میکنند.
- بیش از ۲۰۰ دانشگاه در ترکیه مطالعات فناوری پیشرفته را پیش میبرند.
- بیش از صد شرکت جهانی مرکز تحقیق و توسعه در ترکیه دارند.
- اکوسیستم استارتاپی ترکیه در سالهای اخیر ۲ دکاکورن و ۴ یونیکورن پرورش داده است.
همین اعداد توضیح میدهند که چرا مزایای مالیاتی ویزای تک به کار در تکنوپارکها و مراکز تحقیق و توسعه گره خورده است. دولت ترکیه میخواهد استعداد خارجی را دقیقا به همان جاهایی هدایت کند که موتور نوآوری کشور در آنها میچرخد. ویزای تک عملا پل ورود شما به همین اکوسیستم است.
ویزای تک همچنین بخشی از استراتژی بزرگتری به نام «تورکورن» (Turcorn) است، ترکیبی از «ترکیه» و «یونیکورن»، که هدفش پرورش شرکتهای ترک با ارزش میلیارد دلاری و کمک به رشد جهانی استارتاپهای ترکیه است. برنامهای به نام «تورکورن ۱۰۰» شرکتهای در حال رشد را برای مقیاسپذیری جهانی انتخاب میکند و ویزای تک، مسیر ورود استعداد و بنیانگذار خارجی به همین جریان است.
آمار و بهروزرسانیهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
چون برنامه تازه است، دیدن نتایج واقعی آن کمک میکند تخمین بزنید در چه مرحلهای قرار دارد. بر پایهی گزارش خبرگزاری رسمی آناتولی و آمار خود اکوسیستم:
- تا این لحظه ۲۲ استارتاپ خارجی بهطور رسمی برای انتقال به ترکیه از طریق ویزای تک تایید شدهاند.
- تا پایان سال ۲۰۲۵، تعداد ۶۶۷ شرکت «نشان استارتاپ فناوری» (Tech Startup Badge) رسمی را دریافت کردهاند.
- برنامهی تورکورن ۱۰۰ تا پایان سال، ۳۵ شرکت واجد شرایط را پذیرفته است.
- صندوق فناوری و نوآوری با حجمی حدود ۱۰.۸ میلیون دلار، حدود ۲.۷۹ میلیون دلار را در ۸ استارتاپ سرمایهگذاری کرده است.
این اعداد نشان میدهند که برنامه در مرحلهی نوپایی خودش است. بخش استارتاپ آن پرشتابتر پیش رفته، اما مسیر استعداد فردی هنوز جوان است و جزئیات اجرایی آن بهمرور کاملتر میشود. همین یعنی اگر امروز درخواست میدهید، انتظار یک روند کاملا استاندارد و بیابهام را نداشته باشید و آمادهی پیگیری مستقیم با نهادهای رسمی باشید.
تذکرها و اشتباههای رایج
پیش از اینکه وقت و انرژی بگذارید، این نکتهها را جدی بگیرید:
پذیرش خودکار نیست. ویزای تک دعوتمحور و کیفی است. رسیدن به یک چکلیست فرضی، پذیرش شما را تضمین نمیکند. بررسی، قضاوتی و بر پایهی ارزش تخصص شماست.
ویزای تک را با دیجیتال نومد قاطی نکنید. این پرتکرارترین اشتباه است. اگر برای یک کارفرمای خارجی از راه دور کار میکنید، مسیر شما بهاحتمال زیاد ویزای دیجیتال نومد است نه ویزای تک. اشتباهگرفتن این دو یعنی هدررفتن زمان.
معافیت مالیاتی شرطی است. معافیت از مالیات بر درآمد فقط برای کسانی است که در شرکتهای تحقیق و توسعه یا تکنوپارکها کار میکنند، نه هر شغل فناوری در ترکیه.
هیچ مسیر شهروندی تضمینشدهای وعده داده نشده است. به وبلاگهایی که ویزای تک را یک راه سریع به پاسپورت ترکیه معرفی میکنند، اعتماد نکنید. متنهای رسمی برنامه هیچ وعدهی ویژهای برای اقامت دائم یا شهروندی نمیدهند. البته قواعد عمومی اقامت ترکیه، مثل رسیدن به اقامت بلندمدت پس از هشت سال اقامت قانونی پیوسته، در پسزمینه به قوت خود باقی است، اما این ربطی به یک امتیاز خاص ویزای تک ندارد.
جزئیات هنوز کامل نیست. فهرست رسمی مدارک، هزینه و زمان پردازش هنوز بهطور کامل منتشر نشده است. تنها مرجع معتبر، سایت رسمی و نهادهای دولتی هستند، نه وبلاگهای واسطه.
سوالات متداول دربارهی ویزای تک ترکیه
تا اینجا دربارهی گرفتن ویزا حرف زدیم، اما بیشتر نگرانیهای واقعی متخصصان مربوط به بعد از دریافت آن است: چه تعهداتی دارم، چطور تمدید میشود و اگر شرایط کاریام تغییر کند چه میشود. پیش از پاسخها یک نکتهی حقوقی مهم را روشن کنیم که کلید فهم همهی این بخش است.
آیا ویزای تک ترکیه به ایرانیها هم ارائه میشود؟
بله. این برنامه بر پایهی تخصص فناورانهی شماست، نه ملیتتان، و هیچ محدودیت منتشرشدهای که ایرانیان را کنار بگذارد وجود ندارد. سایت رسمی، استعدادها را «از جغرافیاها و فرهنگهای گوناگون» دعوت میکند و منابع رسمی، برنامه را برای «اتباع خارجی واجد شرایط» باز میدانند. در عمل هم ایرانیان یکی از بزرگترین جامعههای خارجی دارای مجوز کار و اقامت در ترکیه هستند. اتباع ایرانی درخواست ویزای کار را از طریق نمایندگیهای ترکیه در ایران یا در کشور سوم محل اقامت خود ثبت میکنند. ملاک پذیرش، کیفیت تخصص شماست، نه پاسپورت شما.
از نظر حقوقی، ویزای تک یک نوع مجوز مستقل و تازه نیست. این ویزا در واقع یک مجوز کار استاندارد ترکیه است که زیر چتر قانون نیروی کار بینالمللی (قانون شمارهی ۶۷۳۵) و توسط وزارت کار صادر میشود، فقط با یک فرایند سریع و استثنایی و با مدت اولیهی بلندتر (سه سال بهجای یک سال معمول). نتیجهی مهم این است: پورتال رسمی ویزای تک هیچ قاعدهای دربارهی تعهدات پس از صدور یا شرایط تمدید منتشر نکرده است. پس هر جا برنامه ساکت است، قواعد عمومی مجوز کار و اقامت ترکیه حاکم میشود. پاسخهای زیر بر همین پایه نوشته شدهاند.
پس از دریافت ویزای تک ترکیه چه تعهداتی دارید؟
چون ویزای تک یک مجوز کار استاندارد است، تعهدات عمومی یک دارندهی مجوز کار بر شما هم بار میشود:
- ثبت آدرس محل سکونت: باید آدرس زندگی خود را در سامانهی ثبت آدرس نفوس ثبت کنید. ناهماهنگی بین آدرس ثبتشده و سوابق ادارهی مهاجرت میتواند به مشکل و حتی ابطال مجوز منجر شود.
- بیمهی تامین اجتماعی (SGK): کارفرمای ترکیهای موظف است شما را در مهلت قانونی نزد سازمان تامین اجتماعی ثبت کند و حقوق و سمت واقعی را اعلام کند. اگر در یک شرکت تحقیق و توسعه کار کنید، دولت نیمی از حق بیمه و خدمات درمانی شما را میپردازد.
- پایبندی به شرایط مجوز: مجوز شما به یک کارفرما، محل کار، سمت و حقوق مشخص گره خورده است. کار واقعی شما باید با همان چیزی که در پرونده ثبت شده بخواند؛ فاصلهی جدی میان این دو، خطر ابطال میسازد.
- تعهدات مالیاتی: اگر در یک سال تقویمی ۱۸۳ روز یا بیشتر در ترکیه حضور داشته باشید، مقیم مالیاتی ترکیه محسوب میشوید. البته درآمد اشتغال شما در شرکتهای تحقیق و توسعه از مالیات بر درآمد معاف است.
آیا برای گرفتن یا تمدید ویزای تک، اثبات اشتغال لازم است؟
بله، هم برای گرفتن و هم برای تمدید. برای گرفتن ویزا، واجد شرایط بودن شما به داشتن رابطهی کاری یا حمایت یک شرکت فناوری یا مرکز تحقیق و توسعهی ترکیهای (در مسیر استعداد) یا به تاسیس یک استارتاپ فناوری (در مسیر استارتاپ) گره خورده است.
برای تمدید، موضوع سفتوسختتر است. طبق قاعدهی عمومی قانون ترکیه، تمدید مجوز کار در واقع اعتبارسنجی دوبارهی یک رابطهی کاری فعال و پیوسته با همان کارفرماست. یعنی هنگام تمدید، سابقهی بیمهی تامین اجتماعی شما بررسی میشود تا نشان دهد در دورهی قبل بهطور پیوسته و قانونی مشغول کار بودهاید. بدون یک اشتغال فعال، تمدیدی در کار نیست.
آیا پروژههای فریلنسری برای تمدید پذیرفته میشوند؟
خیر. این یکی از مهمترین نکتههایی است که باید بدانید. مجوز کار ویزای تک به کارفرما وابسته است، یعنی روی یک رابطهی استخدامی با یک کارفرمای مشخص بنا شده. درآمد پروژهای و پراکنده از چند کارفرمای مختلف، شرط «اشتغال پیوسته نزد همان کارفرما» را برآورده نمیکند و برای تمدید ویزای تک بهکار نمیآید.
ترکیه یک مجوز جداگانه به نام «مجوز کار مستقل» (bağımsız çalışma izni) دارد، اما این یک مجوز دیگر است، نه بخشی از ویزای تک. این مجوز معمولا به دستکم پنج سال اقامت قانونی قبلی در ترکیه نیاز دارد و راهی برای تازهواردها نیست. همچنین شما نمیتوانید با یک ویزای توریستی یا یک اقامت ساده در ترکیه فریلنس یا خوداشتغال کار کنید.
آیا اشتغال دورکاری برای تمدید ویزای تک پذیرفته میشود؟
اینجا باید دو حالت را دقیق از هم جدا کنید، چون بیشترین سوءتفاهم همینجاست:
دورکاری برای یک شرکت ترکیهای: این همچنان یک اشتغال استاندارد نزد یک کارفرمای ترکیهای است و داخل چارچوب مجوز کار میماند. اما پذیرش آن به این بستگی دارد که پروندهی مجوز شما (محل کار اعلامشده و ثبت بیمه) با واقعیت بخواند. هیچ اعلام رسمیای از سوی برنامهی ویزای تک وجود ندارد که بهصراحت دورکاری را تایید کند، پس آن را «بهاحتمال سازگار، اما وابسته به کارفرما و پرونده و تاییدنشده» در نظر بگیرید و پیش از تکیه بر آن، با کارفرما و وزارت کار روشنش کنید.
دورکاری برای یک شرکت خارجی: این حالت بهکلی بیرون از نظام مجوز کار است. کار کردن از راه دور از داخل ترکیه برای یک شرکت خارج از ترکیه، قلمروی ویزای دیجیتال نومد است، نه ویزای تک. ویزای دیجیتال نومد یک نوع اقامت است، نه مجوز کار، و با آن نمیتوانید برای شرکتهای ترکیهای کار کنید. یک رابطهی دورکاری با کارفرمای خارجی، مجوز کار ویزای تک شما را نه حفظ میکند و نه تمدید.
تمدید مجوز کار سهساله چه زمانی و چگونه انجام میشود؟
طبق قاعدهی عمومی قانون ترکیه، درخواست تمدید باید در بازهی ۶۰ روز پیش از انقضا و در هر حال پیش از پایان اعتبار مجوز ثبت شود. درخواستهایی که بعد از انقضا ثبت میشوند معمولا رد میشوند. اولین تمدید تا دو سال و تمدیدهای بعدی تا سه سال است و همیشه به همان کارفرما وابسته میماند. در زمان بررسی درخواست، شما میتوانید تا ۹۰ روز پس از انقضا در همان شغل و محل کار به فعالیت ادامه دهید. یادآوری میکنیم که برنامهی ویزای تک شرایط تمدید مخصوص به خود را منتشر نکرده و همین قواعد عمومی حاکم است.
اگر شغلم را از دست بدهم چه اتفاقی میافتد؟
چون کارکرد اقامتی این مجوز به اشتغال شما گره خورده، با پایان همکاری، پایهی اقامت شما هم زیر سوال میرود. در یک بازهی زمانی محدود سه گزینه دارید: یک کارفرمای جدید برای شما درخواست مجوز کار تازه ثبت کند، به یک اقامت (طبق قانون ۶۴۵۸) تغییر وضعیت دهید، یا ترکیه را ترک کنید. هیچ دورهی مهلت مخصوص ویزای تک برای این حالت منتشر نشده است، پس این را یک ریسک واقعی بدانید و برای از دست دادن شغل برنامهی جایگزین داشته باشید.
اگر بخواهم کارفرمایم را عوض کنم چه باید بکنم؟
تغییر کارفرما یک «اطلاعرسانی» ساده نیست. چون مجوز کار به یک کارفرما و محل کار مشخص بسته شده، رفتن به یک کارفرمای جدید نیازمند یک درخواست مجوز کار کاملا تازه از سوی کارفرمای جدید است، نه صرفا بهروزرسانی مجوز فعلی.
اگر مجوز اصلی باطل یا منقضی شود، وضعیت اقامت خانواده چه میشود؟
اقامت اعضای خانواده معمولا برگرفته از وضعیت دارندهی اصلی مجوز است. اگر مجوز اصلی از اعتبار بیفتد، پایهی اقامت خانوادگی همسر و فرزندان هم به خطر میافتد. برنامهی ویزای تک فقط از «سادهسازی فرایند اقامت خانواده» حرف میزند و هیچ حفاظت مخصوصی برای این حالت اعلام نکرده است. برای روشنشدن وضعیت خانواده در چنین شرایطی، مستقیما با ادارهی مهاجرت ترکیه از طریق سامانهی e-ikamet پیگیری کنید.
آیا ویزای تک به اقامت دائم یا شهروندی میرسد؟
خود ویزای تک هیچ وعدهی خاصی برای اقامت دائم یا شهروندی نمیدهد، اما قواعد عمومی ترکیه در پسزمینه به قوت خود باقی است. برای اقامت بلندمدت، هشت سال اقامت قانونی پیوسته لازم است و غیبتهای طولانی از کشور سقف دارد؛ این اقامت اگر بیش از یک سال بهطور پیوسته خارج از ترکیه بمانید (جز موارد سلامت، تحصیل یا خدمت اجباری) باطل میشود. برای شهروندی از راه تابعیت، معمولا پنج سال اقامت قانونی پیوسته روی یک مجوز واجد شرایط (که مجوز کار هم شامل آن است)، سوءپیشینه نداشتن و قصد اقامت لازم است و پردازش آن در عمل یک تا سه سال طول میکشد. سالهای داشتن ویزای تک میتواند بخشی از همین مسیر باشد، اما تضمینی برای آن وجود ندارد.
آیا باید حداقل مدتی در ترکیه حضور فیزیکی داشته باشم؟
برای خود مجوز کار سهساله، قاعدهی «باید فلان تعداد روز در ترکیه باشید» رسمی منتشر نشده است. با این حال، حضور فیزیکی از دو جهت دیگر مهم است: از نظر مالیاتی (۱۸۳ روز حضور شما را مقیم مالیاتی میکند) و از نظر مسیرهای بعدی مثل اقامت بلندمدت و شهروندی که غیبتهای طولانی در آنها سقف دارد. پس غیبت طولانی، پیوستگیای را که این مراحل بعدی به آن نیاز دارند میشکند.
راهنماهای بیشتر دربارهی ویزای تک و کار در ترکیه
اگر میخواهید هر بخش را عمیقتر دنبال کنید، این راهنماهای تکمیلی همین خوشه به شما کمک میکنند:
- ویزای تک، دیجیتال نومد یا مجوز کار عادی ترکیه؛ کدام مناسب شماست
- چطور یک پروندهی برنده برای ویزای تک ترکیه بسازیم
- تکنوپارکها و مراکز تحقیق و توسعه ترکیه؛ کجا کار کنید تا معافیت مالیاتی بگیرید
- چطور در ترکیه کار حوزهی فناوری پیدا کنیم
- حقوق مهندس نرمافزار و هزینهی زندگی در استانبول
- اقامت خانواده و حق کار همسر با ویزای تک ترکیه
- مالیات بر درآمد و تامین اجتماعی متخصصان فناوری در ترکیه
- تمدید ویزای تک سهساله و مسیر اقامت بلندمدت در ترکیه
- متخصصان فناوری در استانبول کجا زندگی میکنند؛ بهترین محلهها
جمعبندی
ویزای تک ترکیه یک فرصت واقعی و رسمی برای متخصصان فناوری است که میخواهند در ترکیه کار و زندگی کنند: مجوز کار سهساله، معافیت مالیاتی مشروط، پوشش بیمه و سلامت، و اقامت سادهشده برای خانواده. اما این یک برنامهی نوپا و دعوتمحور است، نه یک فرایند خودکار. کلید موفقیت شما دو چیز است: یک پروندهی حرفهای قوی که تخصص حیاتی شما را نشان دهد، و پیگیری مستقیم از مسیرهای رسمی بهجای تکیه بر شنیدهها. اگر مهندس، توسعهدهنده یا کارشناس فناوری هستید و ترکیه را بهعنوان مقصد بعدی خود میبینید، مسیر استعداد ویزای تک دقیقا برای شما طراحی شده است.
وقتی پای مهاجرت واقعی به میان میآید، مجوز کار تنها یک تکه از پازل است. برای آشنایی با کل نظام اقامت، بانک، مالیات و کارهای قانونی در ترکیه، راهنمای جامع مهاجرت و امور قانونی در ترکیه را بخوانید، و اگر مقصد شما استانبول است، راهنمای زندگی در استانبول کمک میکند تصویر کاملتری از زندگی روزمره در این شهر داشته باشید.
نظر خود را بنویسید